Hasseltse socialisten trekken kaart van meer burgerparticipatie

Standaard

lokale democratie.jpg

Onder de noemer ‘Over lokale democratie’ bracht Valerie Del Re op woensdagavond 19 april 2017 in de Hasseltse Oude Gevangenis een aantal Hasseltse burgerinitiatieven samen om te getuigen over hun ervaringen op vlak van participatie en inspraak in het lokale beleid. “Met de bedoeling om te leren van elkaar. En dat hebben we zeker gedaan, want er zijn toch enkele concrete punten naar voor gekomen waar een lokaal bestuur mee aan de slag kan,” blikt Valerie Del Re terug.

Participatie is brandend actueel. Burgers zijn mondiger geworden en vragen niet alleen om goed geïnformeerd te worden, maar ook om betrokken te worden bij tal van beslissingen die een invloed hebben op hun leefomgeving. Participatie zorgt ervoor dat het democratisch gehalte van beslissingen effectief toeneemt. Burgers worden mede-eigenaars van projecten, wat zorgt voor een breder draagvlak. Hasseltse burgerinitiatieven “In de toekomst zal het zoeken naar oplossingen in de samenleving steeds vaker gebeuren samen met de inwoners,” aldus Valerie Del Re. “Omdat ik dit zelf een belangrijk aandachtspunt vind, leek het mij een goed idee om de reeds bestaande Hasseltse – en voor alle duidelijkheid ongebonden – burgerinitiatieven samen te brengen. Met als uiteindelijk doel van de avond om te leren van elkaar en te zoeken naar mogelijke verbeterpunten voor een lokale overheid. Zo kwamen Unie Godsheide, Dorpsraad Kermt, Actiegroep Red het Stadspark en vzw Perspectief, getuigen over hun ervaringen op vlak van burgerparticipatie en inspraak in het lokale beleid. Zij deden elk in maximum 7 minuten per spreker en met een beperkt aantal slides, hun ervaringen uit de doeken. Zij praatten over het doel van hun actie, wie men wenste te bereiken, wat het resultaat was, welke hindernissen ze tegen kwamen en gaven zelf al enkele aanbevelingen.”

Expert

Aansluitend op de presentaties overliep Prof. Dr. Eric Lancksweerdt van de UHasselt, expert op vlak van burgerparticipatie, de belangrijkste dingen die werden gezegd en toetste hij deze aan bevindingen uit het wetenschappelijk onderzoek rond participatie.

Zo vertrok hij vanuit de vraag: “Waarom aan participatie doen?”. Want dit kost van de betrokken partijen heel wat tijd en energie. Het is niet altijd even gemakkelijk en er zijn vaak veel verschillende eisen met elkaar te verzoenen. Daarenboven bestaat het risico dat slechts een bepaalde groep mensen wordt bereikt. Maar we leven nu eenmaal in een tijd waarin we niet langer dingen willen ondergaan, zoals we dat gedurende eeuwen hebben gedaan. Mensen willen tegenwoordig hun stem laten horen. We leven m.a.w. in superdiversiteit, waarbij we elk onze eigen keuzes willen maken. Dit maakt het zeer moeilijk, en participatie kan hier een oplossing bieden.

Vastellingen en aanbevelingen

De professor deed vervolgens een aantal vaststellingen en aanbevelingen:

  • Door te vertrekken vanuit een aantal waarden, die onderling gedeeld worden, creëer je meteen draagvlak.
  • Duidelijke doelstellingen formuleren helpt om richting te geven en te houden.
  • Burgerinitiatieven geven de indruk ‘spontaan’ te zijn ontstaan, maar een zeker basisstructuur (werken met werkgroepen, thema’s…) is nodig.
  • Uit de resultaten die door de burgerbewegingen behaald werden, blijkt duidelijk dat er het meest succes wordt geboekt rond heel concrete en herkenbare projecten. Dit is “het grote geheim van participatie”. Dit in tegenstelling tot vage beleidsplannen waar er veel minder interesse is, vooral omdat dit geen deel uitmaakt van het dagelijks leven.
  • Bemiddeling is een bijzonder belangrijk gegeven. Participatie gaat immers om het verzoenen van verschillende visies.
  • Het geloof in co-creatie. Mensen zijn creatieve wezens. En als je ze laat samenwerken worden ze nog creatiever.
  • Hanteer een mix van methodes om het bereik te vergroten en meer mensen te betrekken. Niet iedereen is het gewoon om te vergaderen. Met speelse en creatieve methodieken kan je groepen betrekken die je anders nooit bereikt.
  • Durf te dromen. “De verbeelding aan de macht”. We worden zeer sterk afgeknot in ons denken, terwijl we zouden moeten gaan voor een bevlogen toekomstvisie, waarbij we onze aannames durven loslaten.
  • Iedereen heeft iets te delen, iets bij te dragen. Elk van ons heeft zijn eigen talenten en kwaliteiten, en die vragen om een plek te krijgen. Zo kan iedereen dienstbaar zijn aan de maatschappij. Het is belangrijk hiervoor een kader te creëren. Denk bijvoorbeeld niet alleen aan de ‘denkers’, maar ook aan de ‘doeners’.
  • De participatieve democratie is een aanvulling op de representatieve democratie, en mag deze niet vervangen. Verkozenen nemen zelf beslissingen, waar ze verantwoordelijk voor zijn en op kunnen worden afgerekend.
  • Voer gesprekken van de ‘derde soort’. Het ‘eerste soort’ gesprek, is er één van ongelijkheid, met één iemand die zijn mening doordrukt. Gesprekken van de ‘tweede soort’ zijn gesprekken waar iedereen water bij de wijn doet en er een oplossing uit de bus komt waar niemand tevreden mee is. Gesprekken van de ‘derde soort’ zijn gesprekken waarin iedereen heel duidelijk maakt waar hij staat en wat hij wilt. Om zo de brug naar elkaar toe te bouwen en een oplossing te vinden.
  • De toekomst is positief. Crisissen moeten worden gezien als kansen. Niet om ten onder te gaan maar om te veranderen.
  • “De overheid organiseert haar eigen stilstand” is een veelgehoorde opmerking. Dit is sterk uitgedrukt maar door een andere aanpak kunnen heel wat problemen vermeden worden. Het “geel papier” dat wordt uitgehangen staat hier symbool voor. Wanneer dit uitgehangen wordt is het eigenlijk al te laat. Mensen zien dit papier en zeggen vandaag: “kijk eens, wij zijn niet gehoord of betrokken hierover”.
  • Mensen zoeken “procedurele rechtvaardigheid”. Ze willen dat de hele totstandkomingsprocedure correct verloopt. En het horen van de burger en ernstig luisteren naar zijn stem maakt hier deel van uit. Dit is ook gebleken uit onderzoek. Projecten hadden de grootste kans op slagen wanneer zij op een rechtvaardige manier verliepen. Mensen willen vroeg genoeg betrokken worden, ook al zijn ze het niet altijd eens met het eindresultaat.
  • De Raad van State is voor mensen soms de enige, laatste uitweg om hun stem hoorbaar te maken en kracht bij te zetten.
  • Lokale overheden zijn het nog niet helemaal gewoon aan participatie, zij moeten er nog aan werken. Maar hij stelt vast dat zij er niets op tegen hebben en nood hebben aan een aanpassingsperiode.
  • Het formuleren van een alternatief voorstel help het constructief samenwerken tussen de partijen.
  • Het is goed wanneer burgerinitiatieven zich opstellen als info- en aanspreekpunten. Zo dragen zij bij tot de levende gemeenschap en het versterken van de buurt. Zo kunnen zij zorgen voor verbondenheid.
  • Bemiddeling is de aanpak van de toekomst om te komen tot gemeenschappelijke visie en gedragenheid.
  • Participatie dient niet voor individuele klachten of problemen. Het vereist dat mensen boven zichzelf uitstijgen, in functie van het algemeen belang.
  • De expertise uit/over de eigen buurt is vaak enorm en verdient alle aandacht. Niet alles is technisch.
  • Zet duidelijke krijtlijnen uit. Besturen dienen van in het begin duidelijk aan te geven wat bespreekbaar is en wat niet (omwille van juridische, technische, financiële… beperkingen). Hierin ligt een belangrijke verantwoordelijkheid. Hierin zit ook vervat dat overheden niet altijd alles kunnen overnemen in het eindvoorstel. Maar leg dan uit waarom dit zo is.
  • Beter minder projecten die grondig en goed worden aangepakt dan andersom.
  • Er valt veel te leren uit de vele voorbeelden uit de praktijk. Het is mooi om zien dat er van onderuit van alles kan ontstaan.

#JijMaaktHasselt

Dit event kaderde binnen het initiatief #JijMaaktHasselt. Onder die noemer gaat sp.a Hasselt de komende maanden de boer op. De bedoeling is om zo veel mogelijk mensen te ontmoeten die hun zorgen of ervaringen over werken, leven en samenleven met ons willen delen. Dat kan op activiteiten die hier speciaal voor worden ingericht, maar evengoed door gewoon op straat mensen aan te spreken. Wij luisteren, laten ons inspireren, gaan in discussie en gaan aan de slag. Om samen met hen tot voorstellen te komen die het verschil maken voor de toekomst. Want de Hasselaren maken Hasselt.

Reactie

Hopelijk zorgt de burgerparticipatiedemocratie voor een definitieve omslag in het Hasseltse beleid, die gelukkig al bezig is sinds de massale actie tegen de omvorming van het Stadspark tot een ondergrondse parking met weg dwars door het park zonder ook maar de mening van de omwonenden te vragen. Ook voor stratenheraanleg of herinrichting worden de omwoners betrokken. Zo worden het Stadspark en het Kapermolenpark aangelegd via burgerparticipatie, hebben Kermt en Godsheide hun identiteit en leefbaarheid versterkt. Wie volgt? Samen maken willen we Hasselt over alle partijgrenzen heen, waar het fijn is om te wonen, ondanks er steeds kritikasters van het eerste uur blijven!

Advertisements

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s